Hoe werkt een camper? Water, stroom en gas uitgelegd in tekeningen

Wat doe je eigenlijk zelf, zodra je met een camper onderweg bent? Schoon water tanken bij een kraan. Grijs water lozen boven een put. De toiletcassette legen bij een stortpunt. Een lege gasfles wisselen voor een volle. En op elke nieuwe plek de stroomkabel aansluiten. Wie snapt waar het water heen gaat, waarom de stroom eruit slaat en hoe je ziet dat de fles bijna leeg is, doet dat zonder nadenken. Daarom tekenen we het hieronder: een doorsnede, een stroomschema en een gasfles op de weegschaal. Waar het over onze eigen Sunlight A72 gaat, zeggen we dat erbij.

Wat moet je zelf doen in een camper?

Je doet zelf vijf dingen: schoon water bijvullen, het afvalwater lozen, de toiletcassette legen, de stroomkabel aansluiten en het gas open- en dichtdraaien. De techniek erachter hoef je niet te repareren. Die nemen we bij het ophalen met je door.

• Schoon water tanken bij een kraan op de camping of camperplaats
• Grijs afvalwater lozen bij een lozingspunt, nooit in de natuur
• De toiletcassette legen bij een stortpunt voor chemische toiletten
• De stroomkabel aansluiten op de stroomkast van de camping
• Het gas openen als je het nodig hebt, weer dichtdraaien, en een lege fles wisselen

Hoe werkt het water in een camper?

Schoon water komt uit een tank in de camper en gaat naar de kraan, de wastafel, de douche en het doorspoelen van het toilet. Wat je gebruikt, loopt naar een tweede tank voor grijs water, meestal aan de onderkant van de camper. Die tank laat je leeglopen boven een lozingsput. Het toilet heeft een eigen cassette.

Volgens ANWB Camping (februari 2025) is een schoonwatertank meestal 60 tot 100 liter. Bijvullen kost op veel plekken ongeveer €1 per 100 liter via een muntautomaat. Drinkwater haal je beter apart: de ANWB raadt af om water uit de schoonwatertank te drinken of er eten mee te bereiden.

Warm water komt uit een boiler. Die loopt vaak op gas, net als de verwarming, de kookplaat en vaak de koelkast. ANWB Camping (mei 2024) noemt ze alle vier als apparaten die op vloeibaar gas werken. Hoe de verwarming en het warme water in onze Sunlight A72 werken, laten we je bij het ophalen zien.

Lozen doe je alleen waar het mag. In een afvoergoot mag meestal alleen grijs water, niet de inhoud van de cassette. Afvalwater in de natuur lozen is in Nederland en heel Europa verboden en wordt beboet, schrijft de ANWB.

In onze Sunlight A72 zit een spoelbak in de keuken, een wastafel en een aparte douche. Alle drie gebruiken ze schoon water uit de tank. Hoe meer mensen er in de camper slapen, hoe vaker je bijtankt: met een gezin van vijf gaat de tank veel sneller leeg dan met twee. Neem je een hond mee, dan gaat er ook tankwater naar het afspoelen van natte poten. Drinkwater voor de hond neem je net als voor jezelf apart mee. Met een huisdier betaal je €100 extra voor de schoonmaak; wat er verder bij komt kijken, lees je op onze pagina over een camper huren met hond. Op onze pagina over een camper voor zes personen zie je hoe de slaapplaatsen verdeeld zijn.

Hoe leeg je het cassettetoilet?

De cassette haal je via een luik aan de buitenkant uit de camper en leeg je bij een stortpunt voor chemische toiletten. Met kinderen aan boord raakt hij sneller vol, dus kijk elke ochtend even hoe vol hij is. De volgorde van de ANWB, kort:

1. Klep van het toilet dicht Sluit binnen de klep van het toilet voordat je buiten iets openmaakt.
2. Luik open, cassette eruit Open het luik aan de buitenkant, ontgrendel de cassette en trek hem naar buiten.
3. Legen bij het stortpunt Leeg de cassette in het stortpunt en druk op de ontluchtingsknop bovenop, dan loopt alles goed door.
4. Spoelen en terugzetten Spoel na met water als er een kraan is en schuif de cassette terug.

Wil je het stap voor stap met foto's, lees dan hoe je een campertoilet leegt.

Hoe werkt de stroom: 12 volt, 230 volt en het zonnepaneel?

Een camper heeft twee stroomkringen: 12 volt uit een of twee accu's, en 230 volt uit het stopcontact van de camping. Op 12 volt werken volgens de ANWB onder meer de koelkast, de tv of de verwarming, zolang de accu vol genoeg is. Het gewone stopcontact werkt in een camper zonder omvormer alleen als de kabel aan de camping vastzit.

Onze camper heeft een zonnepaneel, dus de accu laadt overdag ook bij als je zonder stroomkast staat. Aan de stroomkast laadt de accu via de kabel: volgens ANWB Camping kun je aan een stroomaansluiting de camper aansluiten en tegelijk je huishoudaccu opladen.

Camping Stadspark in Groningen heeft aansluitingen van 6 A en zet er zelf bij: 6 A is 1.380 watt. Een reguliere föhn vraagt volgens ANWB Camping ongeveer 2.220 watt. Die past er dus niet op, en dan slaat de stroom eruit. Gebruik je twee apparaten tegelijk, tel dan hun vermogen op. Komt dat boven 1.380 watt, zet ze dan na elkaar aan.

Voor walstroom heb je een kabel met een CEE-stekker nodig. Die herken je aan de blauwe kleur en de drie pinnen. Volgens ANWB Camping (juni 2024) mag die kabel hooguit 25 meter lang zijn, en rol je een kabelhaspel altijd helemaal af: opgerold kan hij oververhit raken. Op kleinere campings in Italië en Spanje zit vaak alleen een normaal stopcontact voor twee pinnen, en dan heb je een CEE-adapter nodig.

Hoe werkt het gas, en hoeveel zit er nog in de fles?

Het gas voor kookplaat, verwarming, boiler en vaak ook de koelkast komt uit een fles met vloeibaar gas, in een eigen, geventileerd kastje. Hoeveel er nog in die fles zit, zie je niet aan de druk. Je ziet het door de fles te wegen.

Dat de vulling niet aan de druk af te lezen is, staat in de uitleg over gas tijdens het kamperen van ANWB Camping. Weeg dus: het gewicht nu min het leeg gewicht is wat er nog in zit. Een bagageweger of een personenweegschaal is genoeg.

Welk gas je gebruikt, maakt uit als het koud is. Propaan blijft volgens de ANWB bruikbaar tot -42 °C. Butaan werkt in de praktijk onder 4 °C al niet meer. In Zuid-Europa koop je vooral butaan, zoals de blauwe Campingaz-flessen. Ga je naar Duitsland: daar worden Nederlandse gasflessen niet gevuld, en voor een andere fles heb je meestal een adapter nodig. ANWB Camping (mei 2024) raadt aan een Europese set met meerdere adapters mee te nemen.

Wat moet je weten als het vriest?

Houd bij vorst de verwarming aan, zodat leidingen en tanks niet bevriezen, en stook op propaan. Onder nul kunnen de waterleidingen bevriezen en zelfs beschadigd raken, en ook watertanks bevriezen snel, schrijft ANWB Camping in een checklist voor winterkamperen (december 2024). Waarom propaan en geen butaan, lees je hierboven bij het gas.

Reken volgens diezelfde checklist op 3 tot 5 kilo gas per dag als je stookt. Hoeveel precies, hangt af van de buitentemperatuur, de isolatie en hoe warm je het wilt hebben. Met de fles van 9,5 kilo uit het voorbeeld hierboven kom je dan ongeveer 2 tot 3 dagen ver. Weet in de winter dus waar je onderweg een nieuwe fles haalt. In de zomer, zonder verwarming, gaat een fles veel langer mee.

Onze Sunlight A72 is winterklaar, en tot en met maart 2027 kost een nacht €140, plus eenmalig €100 voor de schoonmaak. Met schoolkinderen past dat in de kerstvakantie (19 december 2026 tot en met 3 januari 2027) of de voorjaarsvakantie (20 tot en met 28 februari 2027), de data voor regio noord volgens het overzicht van de Rijksoverheid. Meer over stoken, weer en plekken in de koude maanden lees je in ons artikel over camperen in herfst en winter.

In welke volgorde doe je het op de camping?

Bij aankomst sluit je de stroom aan, bij vertrek haal je hem los en leeg je op weg naar de uitgang de tanks. Zo ziet een dag eruit:

1. Aankomst Zet de camper op je plek. Steek de CEE-kabel eerst in de camper en dan in de stroomkast, en rol een haspel helemaal af. Zet de boiler aan als je wilt douchen.
2. Koken Gaskraan open, raam of dakluik op een kier. Na het koken draai je het gas weer dicht.
3. Avond Blijf ventileren, ook als je gaat slapen. Is het onder nul, houd dan de verwarming aan, zodat leidingen en tanks niet bevriezen.
4. Ochtend Kijk of de cassette bijna vol is en of je schoon water nodig hebt. Op een camping met een kraan bij de plek vul je meteen bij.
5. Vertrek Stroomkabel los en opgerold, gas dicht, kastjes en luiken dicht. Rijd langs het lozingspunt voor het grijze water en het stortpunt voor de cassette.

Wat leggen we uit bij het ophalen in Noordlaren?

Bij het ophalen lopen we de camper met je door: water, toilet, stroom, gas en alles wat erbij hoort. Reken op minimaal een uur. Je haalt de camper op in Noordlaren, op de Hondsrug, ongeveer een kwartier van de stad Groningen.

Schrijf gerust op wat je wilt weten. Vragen die vaak nuttig zijn: waar zit de vulopening voor schoon water, waar zit de aftapkraan van het grijze water, hoe zet je de boiler en de verwarming aan en uit, welke apparaten lopen op gas en welke op stroom, welke stopcontacten werken zonder walstroom, en hoe het met de gasfles zit en wat je doet als hij leeg is. Bij het terugbrengen is de camper volgetankt en zijn de toiletcassette en de grijswatertank leeg, zo staat het in de huurvoorwaarden.

Sunlight A72, 6 slaapplaatsenCassettetoilet, aparte douche, zonnepaneel, winterklaarBekijk de camper

Is het je eerste keer huren, dan staat in ons artikel voor de eerste keer wat er gebeurt van boeken tot borg terug.

Veelgestelde vragen